Kesah Palui : Sapaguruan
- 40 kali
Palui bersama kawan-kawannya membahas tanggung jawab orang tua di era modern yang dinilai semakin berat karena pengaruh teknologi seperti HP dan internet. Ia menegaskan bahwa orang tua kini tak hanya memenuhi kebutuhan fisik anak, tetapi juga harus mengawasi perilaku dan tontonan mereka agar tidak terjerumus pada hal negatif. Palui menekankan pentingnya pendidikan agama, iman, dan akhlak sebagai benteng utama menghadapi kemajuan zaman. Selain itu, keteladanan orang tua menjadi faktor penting, sebab anak akan meniru perilaku orang tuanya. Dari sini tampak bahwa tanggung jawab moral dan spiritual orang tua semakin besar di masa modern.
*****
“Di zaman canggih sakarang ini tanggung jawab kawitantarhadap anak-anak bulih dibilang tingkat kasulitannya jadi dua kali lipat,” jar Palui wan Tulamak, Tuhalus wan Tuhirang.
“Tapi pangrasaku saparti biasa haja, Lui-ai,” ujar Tuhirang mambahas pandiran Palui. “Partama, kita mambarimakani. Kadua, manukarakan baju-salawarnya. Nang katiga, manyakulahakannya. Kaya itu pang sudah tugas-kawajiban kawitan tarhadap anak matan bahari,” ujar Tuhirang marinci bahasan.
“Maksud ikam ‘sulit dua kali lipat’ nitu kadimapa, Lui?” takun Tulamak.
“Mun ngalih mancariakan gawiannya imbah inya tamat sakulah, mimang bujur-am.”
“Sual ngalih mancariakan gawian tu, kurasa rilatif, Mak-ai. Artinya, ngalih amun balum kapintangannya dapat. Tapi pulang bisa jua sutil haja asal pas lurungnya,” ujar Palui.
“Imbahnya pang, napa nang labih sulit tu?” takun Tuhalus.
“Wayah hini kan ‘ira millinium’, zaman canggih. Jaman kumputir, zaman gatgit, zaman HP! Kakanakan kita inya hamuk amun kada ditukarakan HP, Iya kalu ..?!” jar Palui.
“I-ih.., bujur pang nitu. Tapi imbah ditukarakan hinip-ai lagi inya,” ujar Tuhalus pulang.
“Yah.. Sual manukarakan nitu, taruhlah kada talalu sulit bagi nang kawitan.
Tapi kawalah kita bujur-bujur mahawasi napa-napa nang dituntunnya di HP nitu wayah inya di kamarnya, atau wayah inya bakakawanan?” Takun palui ka buhannya.
“Mun wayah inya di dalam kamar atawa inya bakawanan, ngalih pang mangawasinya,” ujar Tuhalus.
“Nah.. di situ nang jar-ku, maulah baban tanggung jawab kita sabagai kawitan wayah hini manjadi ‘dua kali lipat’. Karna kita harus kawa mamastiakan anak-anak kita tu inya kada manuntun kuntin nang kada karuan tampuh, nang kada mandidik, atau bahkan maunggah kuntin-kuntin purnu!” ujar Palui sarius.
“Tarus.., kadimapa am caranya kita mahindari hal-hal nangkaya itu, Lui?” takun buhannya.
“Kadada lain salain kita harus bujur-bujur mananamkan pandidikan agama, mamparkuat kaimanan sarta mural-akhlak anak-anak kita. Sabab di situlah latak manjaga binting tarakhir nang kawa mamalihara sarta malindungi marika tarhadap pangaruh buruk dari kamajuan tiknulugi sakarang ini,” Palui magin sarius.
“Amun kaya itu, imbah jangan ditukarakan HP, salasai parsualannya,” ujar Tulamak paraktis haja.
“Tapi kada kawa jua kaya itu, Mak-ai. Mun kada baisian HP inya bukah ka warnit, atawa manuntun wan kakawanannya. Awan pulang -ujar anakku- guru0gurunya wayah hini sadikit-sadikit manyuruh murid supaya mancari pamahaman, atawa pangambangan pangatahuan nang labih luas malalui ‘paman Gugil’ (Google),” jar Tuhirang manimpali.
“I-ih..Iya jua pang-lah,” jar Tulamak. “Jadinya.., Kaya buah ‘si malakama’; dimakan, abah mati. Kada dimakan mama nang mati”.
“Tapi amun aku,” jar Garbus nang hanyar datang, “buah si malakama nitu tatap kumakan haja.”
“Baarti ikam tu, Bus-ai kada sayang awan Abah ikam! Hanyar datang kada tahu dihabar, pina musti sing makan-makan, pas tamakan racun!” ujar Tulamak kasal.
“Kadanya kaya itu pang, Mak-ai. Sualnya abahku sudah lawas almarhum!” ujar Garbus maulu-ulu.
“Tapi inya kaya ini, Buhannya-lah,” ujar Palui sarius. “Di samping pandidikan agama harus bujur-bujur kita tanamkan kapada anak-anak kita, maka nang kada kalah panting jua cuntuh taladan kita para urangtua. Jaka manyuruh anak sambahyang, maka kitanya jua harus sambahyang!”
“Nitu aku satuju bangat, Lui-ai. Sabab bagaimanapun jua, ujar urang; Buah tu jatuhnya kada pati jauh pada puhunnya!” Tuhalus baparibasa.
Aku ingat banar,” jar Tuhalus pulang, “waktu puhun rambutanku nang rimbun nitu babuah saling labatan. Pukuknya bilang mahabang sapuhunan. Pas malam-malam kudangar pina ada suara karisik-karisik di halaman. Lalu bagamat aku turuni ka tanah awan sintar. Sakali ku-sintar ka atas dasar iya jua-ai.
Kulihat Si Ugah anak tatanggaku asyik maunduh rambutan ka dalam bakul.
“Uu.. Ikam pang sakalinya, Ugah-lah.. Nang rancak manukuy rambutanku malam-malam.!! Ayu lakasi turun..!! Amun kada ikam kaina kupadahakan awan Abah hikam ..!!! ujarku maancam. Tapi Si Ugah kada takutan wan ancamanku nitu;“ Ayu ja padahakan ..! jarnya manantang. Tuh.. Abah ulun ada di paatasan ..!!!”
Buhan Palui tadaraw tatawaan. “Nitu ngarannya,” jar Palui, “Iya nang ujar urang; anak wan kawitan bujur-bujur sailmu-sapaguruan!” (Ifan, sahibul hikayat matan rawasari)
Sumber: Banjarmasin Post Edisi Cetak, tanggal 22 Oktober 2018
Palui bersama kawan-kawannya membahas tanggung jawab orang tua di era modern yang dinilai semakin berat karena pengaruh teknologi seperti HP dan internet. Ia menegaskan bahwa orang tua kini tak hanya…
